استان خراسان رضوی

 

 

 

استان خراسان رضوی یکی از استان خراسان رضوری در شمال شرقی ایران به مرکزیت مشهد است که از شمال با ترکمنستان و استان خراسان شمالی، از غرب با استان سمنان، از جنوب غربی و جنوب با استان خراسان جنوبی و از شرق با افغانستان همسایه است. این استان در سال ۱۳۸۳ با تقسیم استان خراسان به سه استان ایجاد شد. واژهٔ رضوی در نام این استان، به مقبرهٔ علی بن موسی الرضا در مرکز این استان اشاره دارد. مساحت این استان ۱۱۸٬۸۵۴ کیلومتر مربع بوده که از این نظر جهارمین استان بزرگ کشور است.خراسان رضوی از ۲۵ شهرستان و ۶۵ بخش تشکیل شده‌است.

 

جاذبه های گردشگری استان خراسان رضوی

 

حرم مطهر امام رضا (ع)

 


 

 

آرامگاه فردوسی

آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی حماسه سرای نامدار ایرانی در باغ زیبایی و در شمال شهر تاریخی توس، منتهی الیه بلوار پردیس واقع شده است. روستاهای توس و اسلامیه در اضلاع شرقی و غربی آرامگاه قرار گرفته اند. در مقدمه شاهنامه بایسنقری اولین بنا بر مزار فردوسی را به «ارسلان جاذب» که ممدوح فردوسی بوده نسبت داده شده، سپس به همت ملک الشعرای بهار و جمعی از فرهیختگان خراسان آرامگاهی بر فراز مزار وی ایجاد شد. تا این که به یاری انجمن آثار ملی در روستای تجلیل از مفاخر ایرانی در سال 1305 مقرر شد. بنایی جهت آرامگاه فردوسی ایجاد گردد. این بنا پس از 5 سال به همت استاد حسین لرزاده معمار و استاد طاهرزاده در سال 1212 به اتمام رسید. بنای مذکور به سبب عدم رعایت مسائل فنی و محاسبه مقاومت خاک و جذب رطوبت علی رغم تعمیرات مکرر نشست کرده با تلاش مهندس هوشنگ سیحون تخریب و پس از مقاوم سازی با همان شکل اولیه بازسازی شد. در سالهای بعد تندیس فردوسی اثر استاد صدیقی و نقش برجسته های سنگی ملهم از مضامین شاهنامه اثر فرزند استاد تهیه و در محوطه داخلی آرامگاه نصب گردید.

 

    


 

موزه توس

موزه توس در مجموعه فرهنگی باغ آرامگاه فردوسی قرار دارد. ساختمان این موزه در سال 1347 با هدف ایجاد چایخانه سنتی به همت مهندس هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده است. این ساختمان با استفاده از بتون و سنگ بنا شده و طرح سازه القا کننده روح حماسی شاهنامه است. این بنا در سال 1361 شمسی به موزه تغییر کاربرری داد و در سال 1383 مرمت و بازپیرائی گردید. فضاهای قدیمی درون بنای موزه با عنایت به کاربری موزه ای دوباره به همت کارشناسان سازمان میراث فرهنگی طراحی گردید. این موزه با شمایل جدید در سال 1384 بازگشایی شد و آثاری مضامین ذیل در آن به نمایش درآمد. آثار سنگی دوران پیش از تاریخ مشکوفه از دشت توس و اطراف کشف رود. انواع شاهنامه نظیر شاهنامه چاپ فلورانس و شاهنامه 73 کیلوگرمی اهدا شده از سوی موسسه امیرکبیر، آثار کشف شده از حفاری های باستان شناسی شهر توس همچون تنگ ها، پیه سوزها، عطردان ها و.... نسخه خطی منحصر به فرد، تابلوهای نقاشی با مضمون داستان های شاهنامه فردوسی و پرتره حکیم توس، مجموعه ای از تسلیحات گرم دوران قاجار، ساز و برگ رزم نظیر گرزهای گاو سر و شمشیرهای فولادی

 

  


 

 بنای هارونیه

سالم ترین اثر تاریخی به جای مانده از شهر تاریخی تابران توس، هارونیه می باشد که در ضلع غربی بلوار پردیس و به فاصله حدود 800 متری باغ آرامگاه فردوسی واقع شده است. با عنایت به شواهد تاریخی این مقبره یا خانقاه متلعق به اوایل قرن هشتم (دوره ایلخانی) بوده است. این بنا از بزرگترین بناهای دوران خود است که به همت کارشناسان سازمان میراث فرهنگی مورد حفاظت، مرمت و بازسازی قرار گرفته است. ایوان عظیم ورودی بنا دارای تزئینات مقرنس بوده که اکنون از بین رفته و شواهد اندکی از آن باقی مانده است. گنبد خانه آن دارای پلان مربع است. در شمال این بنا فضایی وجود داشته و به گنبد خانه متصل بوده که بخشی از این الحاقات در مرمت بنا حفظ گردیده است. در بدنه خارجی ضلع شمالی، محرابی با تزئینات گچبری قرار دارد که شاهدی بر وجود بناهای دیگر در این قسمت می باشد. انتقال بار عظیم گنبد از طریق تبدیل فضای مربع به هشت ضلعی به نحو هنرمندانه ای انجام شده و در پیرامون این فضا، غلام گردشی راه دسترسی به پشت بام را میسر می سازد.گنبد خانه دارای پوشش دو پوسته است. پوشش دوم فرو ریخته و مجدداً بازسازی شده است. کاربری این بنا مشخص نیست و در سفرنامه ها از آن بعنوان مسجد توس، آرامگاه و خانقاه غزالی و فردوسی یاد شده است. اما مشخصات معماری و تزئینات دوره ساخت بنا هیچ ارتباطی با دوره هارون الرشید عباسی ندارد و صرفاً به سبب علاقه عامه به عنوان زندان یا سیاه چال هارون یاد می کردند. کاوش های آتی باستان شناسی به حل سئوالات خواهد انجامید.

 


 

 

موزه و بنای آرامگاه نادر شاه

باغ موزه نادری یا همان "آرامگاه نادرشاه افشار" درمرکز شهر مشهد واقع می باشد. در این باغ موزه نمونه هایی از اشیاء مختلف به ویژه آثار دوره قاجار به نمایش گذاشته شده است نادر شاه در هنگام حیات خود دستور ساخت آرامگاهی کوچک در مشهد داد. این آرامگاه کوچک در سال ۱۱۴۵ هجری قمری در مجاور چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام ضا از خشت و گل ساخته شد.

 

   


 

آبشار اخلمد

آبشار اخلمد نام آبشاری است در استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران ودر شهرستان چناران میباشد. اخلمد که از گردشگاههای طبیعی اطراف مشهد می باشد و قدمتی چند هزار ساله دارد، در دره ای در میان کوه بینالود واقع شده است که در ابتدای دره ، انواع گل‌ها و گیاهان زیبا و درختان انبوه به همراه باغات فراوان میوه به چشم می‌خورد و پس از طی مسیری آبشار اول که دارای 23 متر ارتفاع است مشاهده میشود و با گذر از میان این آبشار و در یک کیلومتری آن، آبشار اصلی اخلمد با ارتفاعی حدودا 40 متری مشاهده می شود و آبشار سوم و چهارم نیز در بالای این آبشارها قرار دارد. این آبشار در ۲ کیلومتری روستای قدیمی اخلمد (اخلومد جریان دارد.

آهکی بودن جنس کوه‌های اخلمد باعث پیدایش حفره‌های ژرف مدور در زیر این آبشار شده‌است. این دره دارای دیواره‌های صخره‌ای با ارتفاع حدود ۲۰۰-۳۰۰ متر می‌باشد که یکی از بزرگ‌ترین مناطق برای ورزش مفرح سنگنوردی در ایران می‌باشد از دیواره‌های معروف ان می‌توان به (دیواره سفید - الله اکبر -عقاب و...)نام برد ای دره دارای چندین آبشار می‌باشد که ۴ تای آنها دایمی و چندین آبشار فصلی دارد. آبشار اصلی خلمد حدود ۴۰ متر ارتفاع دارد. بند اخلمد و غار اخلمد از دیگر جاذبه های این منطقه گردشگری است که هر ساله گروه زیادی از گردشگران مشهد و شهرهای دیگر را برای دیدار از طبیعت اخلمد و آبشارهای زیبای آن به این منطقه جذب می کنند

 


 

 

طبیعت چهچهه

 

  


 

آرامگاه خیام

آرامگاه عمر خیام نیشابوری این شاعر،ریاضی‌دان و ستاره‌شناس بزرگ ، یکی از نقاط دیدنی و زیبای شهر نیشابور ازتوابع استان خراسان رضوی  است که همه ساله مورد بازدید شمار زیادی از دوستداران، گردشگران داخلی و خارجی قرار می‌گیرد. محل آرامگاه  خیام، در باغی است که محل زندگی خیام در زمان حیاتش بوده است و مرقد امام زاده محروق نیز در آن واقع شده ،در این باغ دیدنی با مساحت 20 هزار متر مربع مجموعه ای از کتابخانه،موزه و مهمانخانه همچنین تندیسی از حکیم عمر خیام در محوطه ورودی نصب شده است. عمارت این آرامگاه که همانند بناهای آرامگاه فردوسی و آرامگاه نادر توسط استاد سیحون طراحی و ایجاد گردیده به گونه ای بسیار ماهرانه و مهندسی و بنا به آرزوی خیام که دریکی از شعرهای خود آورده "کاش مزارم جای قرار میگرفت که برگ کل بر مزارم می ریخت " مهندس سیحون این آرزو را بر آورده و معماری بنا را از تداخل امام زاده و با تنظیم ارتفاع آرامگاه ،شکوفه های درختان اطراف بر روی قبر به زیبایی آن می افزاید. همچنین در معماری بنا بیست بیت از اشعار خیام  در کتیبه های لوزی شکل به خط  تعلیق استاد مرتضی عبدالرسولی در سال 1339  آورده شده است.

 


 

 آرامگاه مهدی اخوان‌ثالث

مهدی اخوان ثالث (۱۳۰۷-۱۳۶۹) شاعر، با تخلص «م. امید»، و موسیقی‌پژوه ایرانی است. اخوان ثالث، شاعری توانمند در شعر کلاسیک و شعر نو بود و آثاری دلپذیر در هر دو سبک از خود به جای نهاده‌ است.

مهدی اخوان ثالث در سال ۱۳۶۹ در چهارم شهریور ماه جان سپرد و در توس در کنار آرامگاه فردوسی به خاک سپرده شد.